|
Çeviri
çalışmalarımız Dr. Şaban M. KALKAN koordinatörlüğünde devam
etmektedir.
KIBATEK projesinini doğuş/çıkış noktası büyük
ölçüde "çeviri" çalışmaları düşüncesi olmuştur. Projeyi gündeme
getiren Feyyaz SAĞLAM 'ın bu alanda ilk görüştüğü ve destek
istediği uzman olan Dr. Şaban Mahmudoğlu KALKAN'ın aynı zamanda
usta bir çevirmen oluşu raslantı değildir.Yine bu çerçevede
değişik ülkelerden KIBATEK'e "Kurucu Üye" olarak temsilciler
seçilirken Feyyaz SAĞLAM'ın tarafından "çevirmenler"önplanda
tutulmuştur. Şaban M. KALKAN'ın dışında KIBATEK kurucu üyeleri,
İsmail A. ÇAVUŞEV (Bulgaristan), Altay KERİM - Emel EMİN
(Romanya), Sanya GAKOVİÇ (Bosna-Hersek), Stephan BULGAR
(Moldova), Mehmet KANSU (KKTC), Zeynel BEKSAÇ (Kosova), Nusret
Dişo ÜLKÜ (Makedonya), Mehmet TÜTÜNCÜ (Hollanda) gibi imzalar
çeviri alanında yoğun çalışmaları , yayınları , başarıları olan
isimlerdir. (Daha sonraki KIBATEK etkinliklerinde bu kadroya
yeni çevirmenler de eklenmiştir.)
KIBATEK'in Gazimağusa'da düzenlediği ilk
sempozyumdan sonra açıklanan sonuç bildirgesinde bu oluşumun
"Çeviri"ye verdiği önem ve öncelik şöyle belirtilmiştir:
"Türkiye Türkçesi'nin egemen olduğu Kıbrıs-Balkanlar
ve Batı Avrupa Türk Edebiyatları'nın karşılıklı olarak ,
sistemli bir biçimde yayın yoluyla tanıtımı çalışmalarına hemen
başlanması; aynı edebi potansiyeli seçkin örneklerinin diğer
Türk lehcelerine (şivelerine) çevrilmesi olanaklarının aranması;
yine aynı edebi potansiyelin gerek doğu, gerekse batı dillerine
çevrilmesi çalışmalarında başlanması..."(1)
Projeyi ve bu çerçevede KIBATEK'in ilk tüzüğünü
hazırlayan Feyyaz SAĞLAM, "KIBATEK'in AMAÇLARI" arasında
"çeviri" konusunu şu şekilde vurgulanmıştır:
"Kıbrıs-Balkanlar-Batı Avrupa başta olmak üzere
Türkiye Türkçesi'nin egemen olduğu bölgelerdeki Türk
Edebiyatları arasında arşılıklı ve sistemli olarak yayın-tanıtım
çalışmalarının yapılmasını koordine etmek; aynı edebi
potansiyelin Türk lehçelerine çeşitli doğu ve batı dillerine
çevrilmesi için girişimlerde bulunmak"(2)
Bu çerçevede KIBATEK'le birlikte çok yönlü yoğun bir
çeviri faaliyeti başlamıştır. Büyük bir bölümü KIBATEK Türkiye
Büro Şefi Dr.Şaban M.KALKAN'ın koordinasyonuyla gerçekleşen
çeviri çalışmaları , KKTC şairlerinden Ayşen DAĞLI'nın
şiirlerinden seçmelerin Dr. KALKAN ve İvan DOYNOV'un 04.04.1998
tarihinde Bulugarca'ya çevrilmesiyle sistemli olarak
başlamıştır.
KIBATEK ve çeviri bağlamında kimi teknik bilgileri
şöyle tasnif etmek mümkündür:
I.KIBATEK Projesinde Görev Alan Çevirmenler:
Dr. Şaban M.KALKAN (Türkiye),
İvan DOYNOV (Bulgaristan),
Mehmet KANSU (KKTC),
Sanya GAKOVİÇ (Bosna-Hersek),
Zehra NALBANTOĞLU (KKTC),
Ersev SARPER (KKTC),
Mehmet TÜTÜNCÜ (Hollanda),
Binaca PİLİCA (Bosna-Hersek),
Ayhan MENTEŞ (KKTC),
Tahr KAHHAR (Özbekisten),
Edit TASNADİ (Macaristan),
Hsan MERCAN (Kosova),
Altay KERİM (Romanya),
Acı A. Cemal (Romanya),
Zeynel BEKSAÇ (Kosova),
Anke ATAMER (Almanya),
Nesim ESKİN (İsrail),
Selda MANSUR (KKTC),
Mehmet İsmail (Azerbaycan),
Prof. Dr. Gurbandurdı GELDİYEV
(Türkmenistan),
Dr. Grazyna ZAJAC (Polonya),
Doç. Dr. Tamilla ALİYEVA (Azerbaycan),
Prof. Dr. Vagıf SULTANLI (Azerbaycan),
Nursen MUSTAFA (Bulgaristan),
Prof. Dr. Suphi SAATÇİ(Türkiye),
Şükran RAİF (Yunanistan),
Şamil SADIKOV (Tataristan),
Drita KARAHASAN (Makedonya),
Hatima ADİLBEKOVA (Kırgızistan),
Perihan UYSAL (Türkiye),
Plamen İVANOV (Bulgaristan),
Dongick KİM (Güney Kore).
II.Dillere Göre KIBATEK Çevirileri:
Kıbatek kuruluş amaçları doğrultusunda Kıbrıs ve Balkan Türkleri
Edebiyatı örnekleri çeşitli Türk lehçelerine (şivelerine) Doğu,
Batı ve Slav dillerine karşılıklı olarak çevrilmiştir. Bu
dilleri şöyle sıralayabiliriz:
a)Doğu Dilleri: Arapça , Farsça , İbranice;
b)Batı Dilleri : İngilizce, Almanca, Fransızca, Yunanca,
Romence, Macarca Arnavutça, Litvanca;
c)Slav Dilleri : Rusça, Bulgarca, Boşnakça, Lehçe, Sırpça,
Makedonca;
d)Türk Lehçeleri/Şiveleri : Azeri Türkçesi, Gagauz Türkçesi,
Tatar Türkçesi, Özbek Türkçesi, Karay Türkçesi , Kırgız
Türkçesi.
e)Uzak Doğu Dilleri : Korece, Japonca
Bu çevirilerin tam bir dökümü çizelge olarak"Türk Dünyası
Edebiyatı'nda KIBATEK 1997-2001"
ve "Türk
Dünyası Edebiyatı'nda KIBATEK C:II 2001-2008" adlı
kitaplarımızda verilmiştir.
III.Türlere Göre KIBATEK Çevirileri:
KIBATEK çevirilerinde ağırlıklı olarak şiir ön planda olmuş,
ayrıca öykü ve roman çevirileri de gerçekleştirilmiştir. Kİtap
boyutunda yapılan çevirilerden başka çok sayıda bireysel çeviri
de yapılmıştır. Kitap boyutunda yapılan ve yayınlanan çeviriler
şöyledir: Mehmet KANSU (KKTC) Seçme Şiirler
Makedonca / Feyyaz SAĞLAM (Türkiye) Rubailer, Azeri
Türkçesi, Azerbaycan / Tayfun YÜCER (KKTC) Poema Care Traise-Romence
/ Mehmet KANSU (KKTC), Midas'ın Parmakları, Romence / İsmail
BOZKURT (KKTC), Yusufcuklar Oldu Mu? - Bulgarca ve Makedonca,
Yağmurlu Sabahlarda Aşk, Konstantin PAUSTOVSKİ (Rusya) Türkçe(3)
KIBATEK çeviri çalışmalarında üzerinde
durulması gerekl bir diğer konu da KIBATEK mensuplarının çeviri
konusundaki bilinmsel bildirileridir. Bunları da bir liste
halinde görebiliriz:
1)KALKAN Dr. Şaban M."XX. Yüzyıl Bulgaristan Türkleri
Edebiyatı'nda Tercüme ve Problemleri",3.3.1998, I.Uluslararası
Kıbrıs ve Balkanlar Türk Edebiyatları Sempozyumu, Gazimağusa,
KKTC.
2) Kerim Altay, "Türkçe'den Romence'ye Çevrilen Edebi Eserler",
3.3.1998, I.Uluslararası Kıbrıs ve Balkanlar Türk Edebiyatları
Sempozyumu, Gazimağusa, KKTC.
3)SAĞLAM Feyyaz, "Yunanistan (Batı Trakya) Türkleri
Edebiyatı'nda Çeviri ve Problemleri", II.Uluslararası Kıbrıs ve
Balkanlar Türk Edebiyatları Sempozyumu , 27-29.10.1998
Karşıyaka-İzmir.
4) KANSU Mehmet, "Çevirinin Önemi"30-31.08.1999, Uluslararası
28. Dünya Edebiyatları Çevirmenler Sempozyumu , Kalkandelen,
Makedonya.
5)İSMAİL Sabahattin, "KIBATEK ve Türk Edebiyatları Arasında
Aktarma" III.Uluslararası Kıbrıs-Balkanlar-Avrupa Türk
Edebiyatları Sempozyumu , 29 Eylül - 03 Ekim 1999 , Köstence,
Romanya.
6)KANSU Mehmet, "Bir Kavram Olarak Çeviri Sanatı, Kıbrıs ve
Balanlar Türk Edebiyatlarında Çevirinin İşlevselliği, Önemi ve
Geleceğe Yönelik Öneriler", 29 Eylül-03 Ekim 1999, III.
Uluslararası Kıbrıs-Balkanlar-Avrupa Türk Edebiyatları
Sempozyumu , Köstence-Romanya
7)AKALIN Prof. Dr. Şükrü H., "Türk Lehçelerinin Edebi
Ürünlerinini Aktyarılmasında Karşılaşılan Sorunlar Üzerine",
09-14 Mayıs 2000, IV. Uluslararası Kıbrıs-Balkanlar-Avrasya Türk
Edebiyatları Sempozyumu , Struga, Makedonya.
8)KANSU Mehmet, "Şiir Çevirilerinde Çevirmen Nesnel
Olmayabilir." 28-29.08.2000, Uluslararası Dünya Edebiyat
Çevirmenleri Sempozyumu, Kalkandelen - Makedonya.
KIBATEK Platformu "çeviri"konusunda gerçekten de yoğun
çalışmalar içerisinde olmuştur.Elde ettiği somut neticelerle
özellikle Kıbrıs ve Balkanlar Türk Edebiyatı tarihinde özel ve
haklı bir yere ulaşmıştır.
KIBATEK çeviri kitapları hariç, bireysel çeviri metinlerine ait
ayrıntılı listeyi verirken, öncelikle yayınlanan çeviri
metinlerini yayın künyeleriyle birlikte sunuyoruz. Ayrıca
Türkiye Büromuzun gerçekleştirdiği, ancak henüz yayın sırası
gelmeyen çeviri metinlerini de listemize eklemeyi uygun bulduk.
Bu metinler yayın sırası beklemekte olup (gerektiğinde:) teyid
edilmek üzere ) Türkiye Büromuz arşivinde mevcuttur.
2.DÖNEMDE KIBATEK ÇALIŞMALARINDA GÖREV ALAN ÇEVİRMENLER
(ŞUBAT 2001'DEN GÜNÜMÜZE)
Nursen MUSTAFA (BULGARİSTAN)
Nesim ESKİN (İSRAİL)
Sabri İ. ALAGÖZ (BULGARİSTAN)
Prof.Dr.Gurbandurdu GELDİYEN (TÜRKMENİSTAN)
Doç.Dr.Habib İDRİSİ (İRAN)
N.Ayşin PARLAKYILDIZ (TÜRKİYE)
Şükran RAİF (YUNANİSTAN)
Prof.Dr.Suphi SAATÇİ (TÜRKİYE)
Dongick KİM (GÜNEY KORE)
Altay KERİM (ROMANYA)
Fatma SADIK (ROMANYA)
Şamil SADIKOV (TATARİSTAN)
Ayşe DAĞ (TÜRKİYE)
Ayşe KARADAN (TÜRKİYE)
Dr.Sabiha Nevin İSLAM (TÜRKİYE)
Hüdai ÜLKER (ALMANYA)
Dr. Nazım MURADOV (AZERBAYCAN)
Dr.Ahmet ASRAR (PAKİSTAN)
Niyazi HÜSEYİN (BULGARİSTAN)
Dalina JUNKŞİ (ARNAVUTLUK)
Dr.Sevdiye KÖKSAL (TÜRKİYE)
Plamen İVANOV (BULGARİSTAN)
Mehmet SANSAR (BULGARİSTAN)
Reyhan BAHAR (AVUSTRALYA)
İslam Beytullah ERDİ (BULGARİSTAN)
Gül DEMİRYÜREK (TÜRKİYE)
Kengo OKADA (JAPONYA)
Baki YİĞİT (TÜRKİYE)
Edit TASNADİ (MACARİSTAN)
Perihan UYSAL (TÜRKİYE)
Dr.Tahir KAHHAR (ÖZBEKİSTAN)
Dr.Grazyana ZAJAC (POLONYA)
Meral MERT (BULGARİSTAN)
Aysun AKTAÇ (TÜRKİYE)
Behir ABDİ (MAKEDONYA)
Habib GEREZ (TÜRKİYE)
Ü.Yaşar IŞIKHAN (TÜRKİYE)
Jasmin R.HINZE (ALMANYA)
Prof.Dr. Elçin İSGENDERZADE
(AZERBAYCAN)
Ali Osman
TEZCAN (TÜRKİYE)
Sema KALKAN
(TÜRKİYE)
Terane
MUSAYEVA (AZERBAYCAN)
Gülzer MAZLUM
(BULGARİSTAN)
Cavide ATAKAN
(TÜRKİYE)
Danyal NACARLI (ALMANYA)
|